Эпоха Нішто

Палітолаг Алесь Чайчыц у сваім артыкуле назваў Аляксандра Лукашэнку «найбольш выбітным палітыкам у гісторыі Беларусі апошніх дзвюхсот гадоў» і прывёў пераканаўчыя аргументы. Эпоха Лукашэнкі адметная «бенефісам таленту», «геніяльнасцю без правілаў» і дасёлешней непераможнасцю галоўнага героя эпохі.

Не адмаўляючы талентаў згаданай асобы, хацеў бы акрэсліць апошнія часы як эпоху Нішто.

БЕНЕФІС ЖАДАННЯЎ

Гульні Лукашэнкі з Расеяй, а цяпер і з Захадам — гэта не столькі бенефіс таленту, колькі бенефіс жаданняў. Чужых жаданняў — і патаемных комплексаў.

Марыць Расея пра савецкія межы — вось вам казка пра славянскіх братоў і пацалункі ў абмен на нафту. Прагне Еўропа дамоваў і цішыні — вось вам імітацыя дыялогу за крэдыты ад МВФ.

Прадаваць абяцанні, гандляваць жаданнямі, цешыць ілюзіі — гэта мастацтва блефу, якое сілкуецца слабасцямі, жыве за кошт летуценняў, паразітуе на марах іншых.

Гэта хіба й правал волі, якая капітулюе перад жаданнем.

Лукашызм — гэта гадаванне беспадстаўных (суседскіх) жаданняў, што баяцца застацца кінутымі. І гэта іхняе заўсёднае невыкананне.

ПРАВІЛЫ ЗЕЎРЫ

Лукашызм мае свае правілы. І гэта правілы зеўры.

Быць заўжды «паміж», абапірацца на алібі, хлусіць у вочы — і шчыра адмаўляцца ад сказанага.

Прыцемкі ад прыцемак, хлусня ад хлусні, несапраўднасць ад несапраўднасці, беспадстаўнасць і множнасць масак — пад суразмоўцу («рускага са знакам якасці», «найлепшага еўрапейца і дэмакрата», амаль што літоўца).

Фразы, што выклікалі і смех, і шок — пра «праваслаўнага атэіста», «вершы Быкава», «Скарыну ў Піцеры» — не столькі агрэсіўная непісьменнасць, колькі самотнае зеўранне, разбурэнне, каб запанаваць па-над усім.

Бездакорны постмадэрновы гаджэт, вяршыня самазванства — па Бахціну.

Вечна чужы гулец, які заўжды не на сваім месцы — што маскуецца канвульсіямі і імпэтным словавывяржэннем.

СКУТАЯ ПЕРАМОЖАНАСЦЬ

Лукашэнка — пераможца роўна настолькі, наколькі мы яму гэта дазваляем.

Дазваляюць палітычныя партыі, якія патураюць «онталёгіі» самазванца, граючы ў фальшывыя гульні — замест таго, каб знаходзіць сваю апору ў народзе.

Дазваляюць інтэлектуалы, якія з асалодай зняволілі розум барацьбой з лукашызмам (дый ягонай падтрымкай) — і згубілі жыватворчае ўяўленне.

Дазваляюць мастакі, якія спасылаюцца на непадыходныя абставіны, замест таго, каб спасылацца сваімі творамі на Шэкспіра і Дантэ.

Дазваляюць месцічы, студэнты, працоўныя, кажучы, што ад іх «не залежыць нічога».

Лукашызм сілкуецца нашай адмовай. І гэта не перамога, а прэвентыўнае самаўвязненне тых, хто сам згаджаецца быць пераможаным.

Але Лукашэнка — зусім не выпадковы прэзідэнт.

Ён выпадковы — як цень, як трэск у слухаўцы і кампутарны вірус.

Як слушна заўважаў Станіслаў Лем, дыктатура — гэта тлум, упартая камунікацыйная памылка, што пнецца быць вечнай.

Гэта недахоп нашых уласных дзеянняў і нашай уласнай волі.

Калі яна сапраўды, праявіцца, тады эпоха Нішто завершыцца.

Андрэй Расінскі - эсэіст, кінакрытык.