Антон Луцкевіч. Барацьба за вызваленьне

Гэтая кніга зьяўляецца лягічным працягам наступных выданьняў твораў Антона Луцкевіча: "Да гісторыі беларускага руху" (Менск, 2003), і „Выбраныя творы: Праблемы культуры, літаратуры і мастацтва“ (Менск, 2006).

 

Укладальнікам як папярэдніх, так і гэтага выданьня зьяўляецца найбольш аўтарытэтны на сёньня беларускі дасьледчык жыцьця і творчасьці Антона Луцкевіча Анатоль Сідарэвіч. Ніводзін з твораў, якія ўвайшлі ў папярэднія выданьні, у дадзенай кнізе не дублюецца, а асноўны яе зьмест склала грамадзка-палітычная публіцыстыка Луцкевіча, напісаная апошнім на працягу сваёй актыўнай дзейнасьці ў якасьці беларускага палітыка і публіцыста - у 1906 - 1939 гг. 

 

Тэксты пададзеныя ў храналягічнай пасьлядоўнасьці, бо, на думку ўкладальніка, такі падыход дазваляе лепей прасачыць разьвіцьцё дзеяча, ягоны жыцьцёвы і творчы шлях. Менавіта таму, хоць зьмешчаныя ў кнізе тэксты падзяляюцца на разьдзелы, зроблена гэта не паводле жанравага прынцыпу. У першым разьдзеле зьмешчаныя беларускамоўныя тэксты, аўтарам або суаўтарам якіх быў Луцкевіч, у другім — пераклады яго польскамоўных тэкстаў, акрамя артыкулу „Аграрная праграма“, у трэцім — дзёньнік. Маецца таксама разьдзел „Дадатак“.

 

 

---

 

Гэтую кнігу, як і іншыя, можна замовіць у распаўсюднікаў "ARCHE":

 

Баранавічы — Руслан Равяка, п/с 13, 225409, Баранавічы-9, тэл. (029) 767-20-37.

Берасьце — Ігар Бараноўскі, тэл. (0162) 25-61-55.

 

Віцебск — Барыс Хамайда, тэл. (0212) 34-52-41.

 

Гомель — Ларыса Шчыракова, тэл. (029) 341-66-94;

 

Дзяніс Федарэнка, тэл. (029) 733-55-22.

 

Горадня — Эдвард Дмухоўскі, тэл. (029) 133-87-17.

 

Магілёў — Алесь Асіпцоў, тэл. (0222) 25-57-85, (029) 625-57-85.

 

Маладэчна — Алесь Кштальтны, тэл. (044) 792-36-88, (029) 271-77-22.

 

Менск — Віталь Рыжкоў, тэл. (029) 545-20-36.

 

Наваполацак — Ірына Бельская, тэл. (029) 296-15-73

 

Шукаем распаўсюднікаў зь іншых мясьцінаў.

 

Акрамя таго, набыцьцё кнігі магчымае праз Інтэрнэт-кнігарню prastora.by.

 

---

 

ЗЬМЕСТ КНІГІ

 

А. Сідарэвіч. Мысьліцель, ідэоляг, арганізатар (прадмова)

 

 

1906

 

Аграрная праграма

 

О конференции БСГ

 

Што будзе?

 

1907

 

Аб мужыцкіх павіннасьцяx

 

Аб свабодах

 

Мужыцкія расходы і даходы ў Расеі

 

Яшчэ аб зямельнай справе ў нас

 

1908

 

Аб арэндзе зямлі ў Беларусі

 

1909

 

Национальное возрождение белорусов

 

Атчот аб гаспадарцы гасударственым дабром

 

1910

 

Аб эміграцыі

 

Родная мова і яе культурнае значэньне

 

З газэт

 

„Падаходны“ налог і даходы жыцеляў у Расейскім гасударстве

 

Справа аб беларускай школе ў Думе

 

Наш шлях

 

З атчоту Крэсьцянскага банку

 

1911

 

Pro domo sua

 

Школы і граматнасьць у Беларусі

 

Нашы перасяленцы ў Сыбіры

 

Даўгі двароў

 

Беларуская мова ў апошнім пяцілецьці

 

Памяці Вінцука Тубіса (У гадаўшчыну сьмерці)

 

Наш доўг

 

Навагоднія думкі

 

1912

 

Думкі аб школьнай справе

 

Новы хаўрус „нацыяналістаў“

 

К пытаньню аб нацыянальных адносінах у Беларусі і Літве

 

Нячыстая палітыка

 

Яніская справа

 

Першы крок

 

Край і народ

 

За межамі школы

 

Пашкадуйце дзяцей

 

1913

 

Яшчэ год...

 

Скінулі скуру!

 

Змаганьне з хваробай

 

Новы закон аб школах

 

Данос

 

1914

 

Пуцяводная ідэя

 

Важная справа

 

Дзьве работы

 

Кудой ісьці?

 

Адвечная пропасьць

 

Вайна пачалася

 

Не дамося!

 

Хаўрусная праца

 

1915

 

Памяці Юзюка Пашкевіча

 

Напрадвесьні

 

Вайна і дэпутаты

 

Кліч да згоды

 

Першы крок

 

Іх адказ

 

Наша павіннасьць

 

Ваўкі ў авечай скуры

 

Напамінаньне

 

1916

 

Эканамічны стан Беларусі

 

Народ і рэлігія

 

Да аднэй мэты

 

Рэфэрат Беларускае дэлегацыі на Лязанскай канфэрэнцыі народаў Расеі

 

Вызваленьне школы

 

Аснова еднасьці

 

Сіла наша - у нас самых

 

Унутраная работа

 

1917

 

Голас суседзяў

 

Патрэба выбару

 

Добрыя весьці

 

Трайны пратэст

 

„У іх нічога няма!“

 

Цікавае выступленьне

 

Яго Эксцэленцыі Імпэрскаму Канцлеру

 

Воля Краю

 

Мэты вайны

 

Вільня, 15 чэрвеня

 

Каля зямельнай справы

 

Вільня, 29 чэрвеня 1917 г.

 

Натуральныя саюзьнікі

 

У Глаўную камісію Райхстагу ў Бэрліне

 

Рэзалюцыя паседжаньня Беларускага клюбу ў Вільні 8 верасьня 1917 г.

 

Хто вінават?

 

Рэзалюцыя мітынгу сацыялістычных і дэмакратычных арганізацыяў 16 верасьня 1917 г.

 

Вільня, 28 верасьня

 

„Краёвая Рада Літвы“

 

Рэзалюцыя беларускага мітынгу 30 верасьня 1917 г.

 

Зварот да начальніка адміністрацыі акругі Літва

 

Да імпэрскага канцлера Нямеччыны

 

Яго Сьветласьці пану начальніку ўпраўленьня Litauen у Вільні

 

Ліст да начальніка адміністрацыі акругі Літва

 

У Жыдоўскі Цэнтральны Камітэт у Вільні

 

Плятформа Арганізацыйнага Камітэту дзеля сазыву Беларускай Канфэрэнцыі ў Вільні

 

Вільня, 20 лістапада

 

Ліст Арганізацыйнага Камітэту дзеля скліканьня Беларускай Канфэрэнцыі ў Вільні

 

1918

 

Вільня, 1 студня 1918 г.

 

Тэзісы рэфэрату на Беларускай Канфэрэнцыі

 

Першы накід рэзалюцыі Беларускай Канфэрэнцыі ў культурна-нацыянальных справах

 

Другі накід рэзалюцыі Беларускай Канфэрэнцыі ў культурна-нацыянальных справах

 

Рэзалюцыя ў справах праваслаўнай цэркві

 

„Беларусь за Познаншчыну“

 

Пасьля Канфэрэнцыі

 

Рэзалюцыя Беларускай Рады на засяданьні 18 лютага 1918 г. у Вільні

 

Накід рэзалюцыі Беларускай Рады ў Вільні пра абвяшчэньне незалежнаcьці Літвы

 

Накід тэлеграмы Беларускай Рады ў Вільні райхсканцлеру

 

Пратэст Прэзыдыюму Беларускай Рады ў Вільні

 

Незалежная Беларусь

 

Будаваньне дзяржаўнага жыцьця

 

Старшыні Беларускага Народнага Сакратарыяту пану Язэпу Варонцы ў Менску-Беларускім

 

Аб даўгі Расеі

 

Яшчэ аб тым жа

 

Актывізм ці пасівізм (Увагі беларуса з прычыны Берасьцейскае ўмовы)

 

Вільня, 23 красавіка 1918 г.

 

Резолюция Белорусской Рады 26.V.1918

 

Перад разьвязкай польскае справы

 

Усходняя Беларусь: Статыстычныя і гістарычныя матэрыялы

 

Беларусь і Расея

 

Беларусы - „нямецкая інтрыга“

 

Литва, Белоруссия и поляки в районе старой оккупации

 

Пану Міністру Закардонных Спраў Украінскай Дзяржавы

 

Праграма Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі

 

Пратэст Рады Народных Міністраў

 

Штрэйкбрэхеры

 

1919

 

Нота ўраду Польшчы

 

Нота дипломатическим представителям США, Англии, Франции, Италии

 

Нота ўраду Польшчы

 

Мэмарыял Беларускага Ўраду

 

Даклад аб палажэнні ў Беларусі

 

Нота Ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі старшыні Мірнай Канфэрэнцыі ў Парыжы

 

Президиуму Международной социал-демократической конференции в Амстердаме

 

Нота протеста Совета Министров Белорусской Народной Республики...

 

Заява да Міравой Канфэрэнцыі ў Парыжы з дня 18 чэрвеня 1919 г.

 

Беларускія справы

 

Яго Міласьці пану Маршалку Рады Рэспублікі Язэпу Лёсіку ў Менску

 

Беларусь і Польшча

 

1920

 

Да зямельнай праграмы ўвагі

 

Усходняе пытаньне і Беларусь

 

Польская акупацыя ў Беларусі

 

Трэці разьдзел Беларусі

 

Правакатары

 

Палітычныя разважаньні

 

Самі сабе

 

Адраджэньне нацыі

 

1921

 

Самазванцы

 

Палітычныя пэрспэктывы

 

Барацьба за зямлю

 

Сяляне, арганізуйцеся!

 

Задачы сялянства

 

„Заляцанкі“

 

Будаваньне незалежнай Беларусі

 

Без раўнавагі

 

Да зямельнае рэформы ў „Сярэдняй Літве“

 

Адозва Таварыства Беларускае Школы

 

1922

 

Аляксандар Бурбіс

 

Выбары ў Варшаўскі Сойм і нацыянальная меншасьць

 

Накід дэклярацыі аб заснаваньні Блёку нацыянальных меншасьцяў

 

Адозва Беларускага Цэнтральнага Выбарнага Камітэту

 

Дзеля самаабароны

 

Блёк нацыянальных меншасьцей

 

Зямля і выбары

 

Да самаўпраўленьня

 

Работа чорных сіл

 

16

 

Фальшывае самаўпраўленьне

 

Самі за сябе!

 

Пустыя пагрозы

 

Рэзалюцыя прадстаўнікоў павятовых і гмінных беларускіх выбарных камітэтаў Лідзкага выбарнага акругу

 

Дзядзька Фалькевіч

 

За свой сьпісак

 

Не запужаеце!

 

Падшывальцы

 

"Вызваленцы“ скінулі маску!

 

Наша пабеда

 

Статут Беларускага Пасольскага Клюбу ў Сойме і Сэнаце Польскай Рэчыпаспалітай

 

1923

 

Як вучыць у новай школе? Увагі для вучыцялёў беларускіх сярэдніх школ

 

Укрыты нацыяналізм

 

Савецкая амнэстыя

 

Канфіскацыя Базыльянскіх муроў

 

Траецкія муры

 

Прызнаньне Пілсудзкага

 

„Ахілесаўская пята“

 

Чырвоны „культуркампф“

 

Паход проці Беларускае Гімназіі

 

Перад XIX Кангрэсам PPS

 

Аб апошнім забастовачным руху

 

Места і вёска

 

„Малы парлямэнт“

 

Сялянскі інтэрнацыянал

 

Адзіны фронт

 

Працоўныя гарадоў і вёсак

 

Барацьба за зямлю

 

Сялянства ў Польшчы і зямельная рэформа

 

1924

 

Напружанае змаганьне

 

Паварот да аўтанамізму

 

XIX Кангрэс PPS

 

Палітыка страўса

 

Дзьве разьвязкі зямельнага пытаньня

 

Будаваньне Беларусі

 

Колькі слоў аб зямельнай палітыцы польскіх „левых“ партыяў

 

„Вялікі Экспэрымэнтатар“

 

Задачы дня

 

Дзьве дарогі

 

Жанчына ў беларускім адраджэнскім руху

 

Зь беларускага палітычнага архіву

 

Рэалізацыя ідэі незалежнасьці

 

Протаярэй Міхал Пліс

 

Уваскросшы праект (Аб беларуска-ўкраінска-літоўскім саюзе)

 

Першы крок

 

Прот. Міхал Галянкевіч

 

1925

 

На паўдарозе

 

Раскол у камуністаў

 

Важнае прызнаньне

 

Рознымі шляхамі

 

45; 72; 1368...

 

Беларусь у будучай вайне

 

„Зямельная рэформа“ ў Польшчы

 

Перастройка фронту

 

На палітычным гарызонце

 

Палітычная лекцыя

 

Крысталізацыя нацыі

 

Замах ці правакацыя?

 

Арганізацыя эміграцыі

 

Словы і факты

 

Новы замах на Базыльянскія муры

 

Дзесяцілецьце Беларускае школы

 

Стары спосаб

 

1926

 

Вывады

 

Селянін і работнік

 

Вялікі вадзяны шлях: (Злучэньне каналам Дзьвіны з Дняпром)

 

Вялікая пара!

 

Жыруюць на мандаты

 

Замест адказу (Гістарычная спраўка)

 

Адзіная ідэалёгія

 

Зямля і сялянства

 

Спроба сіл

 

„Спроба сілы“

 

Пасьля перамогі

 

Дэклярацыі

 

Пасьля першага кроку

 

Да нармальнае працы

 

Недастойны флірт

 

Пісьмо ў рэдакцыю

 

„Хвароба росту“

 

Пісьмо ў рэдакцыю

 

Мітрапаліт Шаптыцкі і беларускі рух

 

1927

 

Расьце Беларусь!

 

Хто дужэйшы?

 

Літоўская навука

 

Перадавы артыкул без загалоўка

 

Буржуазная маральнасьць

 

На фоне апошніх падзеяў

 

Д-р Ян Басановіч

 

Страшнае прадвесьне

 

1928

 

Чатырохсотлецьце першага кодэксу беларускага права (1529-1929)

 

1929

 

З Таварыства Беларускае Школы

 

Пратакол Агульнага Сходу Т-ва Беларускае Школы 9 ліпеня

 

Cтатут Беларускага Прафэсіянальнага Вучыцельскага Саюзу ў Вільні

 

Статут В. Кн. Літоўскага на фоне эвалюцыі сацыяльных адносінаў у Беларусі. Рэфэрат, прачытаны на абходзе 400-лецьця Статуту Вял. Кн. Літоўскага 30 лістападу 1929 году ў Вільні

 

Наперад!

 

З Радавае Беларусі. Зьмена палітычнага курсу і барацьба маскоўскага нацыяналізму зь беларускім адраджэнскім рухам

 

З Новым Годам!

 

1930

 

Барацьба за моладзь

 

У імя чалавечнасьці

 

Цень Азэфа

 

1931

 

Прычыны крызісу

 

Хворае сумленьне

 

Ня можна маўчаць...

 

Дывэрсанты

 

Найгоршая балячка

 

Пісьмо ў рэдакцыю

 

1932

 

Лепей позна, чым ніколі (Да зьезду беларускае хадэцыі)

 

Трэба зьмены

 

На ўсенародны суд

 

Непрыстойная прапазыцыя

 

„Палеміка“ кс. Станкевіча

 

Нацыяналізм чырвоны і нацыяналізм чорны

 

Важны крок

 

З-пад апекі абшарнікаў

 

Пятнаццаць гадоў працы Беларускага Навуковага Таварыства

 

1933

 

Пячаткі полацкіх князёў у Беларускім Музэі

 

Праўда аб „Мужыцкай Праўдзе“

 

1934

 

Барацьба з інтэлектам

 

1935

 

Нарадавольцы-беларусы і іх орган „Гомон„. К 50-лецьцю выхаду „Гомона„

 

Нарадавольцы-беларусы і іх орган „Гомон„ (Да пытаньня пра эвалюцыю палітычнай ідэалёгіі беларусаў у ХІХ ст.)

 

1938

 

Прызнаньне правоў беларускае мовы падчас сусьветнае вайны

 

ІІ

 

Тадэвуш Урублеўскі (Нарыс жыцьця)

 

Дыктатар Літвы (У шасьцідзясятую гадавіну сьмерці)

 

Шыман Канарскі

 

Беларуская miscellanea

 

Міхал Ромэр (З нагоды абраньня рэктарам Ковенскага ўнівэрсытэту)

 

Успамін аб прэзыдэнце Масарыку

 

IІІ

 

Дзёньнік

 

Дадатак

 

Унівэрсал канфэрэнцыі Беларускага Народнага Камітэту, Беларускай Сацыял-Дэмакратычнай Работніцкай Групы і Віленскага камітэту Беларускай Сацыялістычнай Грамады

 

Асновы праграмы Беларускай Сацыялістычнай Грамады

 

Рэзалюцыі Беларускай Канфэрэнцыі 25, 26, 27 студня 1918 г. у Вільні

 

Рэзалюцыя Беларускага Нацыянальнага Камітэту

 

Асноўныя тэзісы плятформы Беларускага Цэнтральнага Выбарнага Камітэту, прынятыя на канфэрэнцыі ў Вільні 9-10 жніўня 1922 г.

 

Слоўнік

 

Камэнтары

 

Індэкс імёнаў

30 каcтрычнiка 2009